image.jpg

Derginin Adı: Türük Uluslararasi Dil Edebiyat ve Halkbilimi Arastirmalari Dergisi
Cilt: 2014/2
Sayı: 4
Makale Başlık: AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ
Makale Alternatif Dilde Başlık: COMPARISON BETWEEN AZERBAIJANI AND OTTOMAN TAZKIRAS
Makale Eklenme Tarihi: 26.5.2015
Okunma Sayısı: 2
Makale Özeti: Ortaçağ'dan bugüne kadar Azerbaycan ve Türkiye edebiyatları arasında kırılmaz iliĢki ve karĢılıklı etkileĢim olmuĢtur. ÇeĢitli dönemlerde yaĢayıp eser vermiĢ Ģahsiyetlerin birbirinden tesirlenmesi, karĢılaĢtırmalı edebiyat araĢtırmacıları tarafından farklı açılardan incelenmiĢtir. Ancak Azerbaycan tezkireciliği sistemli Ģekilde araĢtırılmadığı için Azerbaycan ve Osmanlı yazarlarının kaleme aldıkları tezkireler karĢılaĢtırmalı araĢtırmaya tabi tutulmamıĢtır. Sadece Yrd. Doç. Dr. Ö.Bayram doktora tezinin ilgili bölümünde Seyyid Azim ġirvani tezkiresinin bazı yönlerini Osmanlı tezkireleriyle mukayese etmiĢtir. Azerbaycan ve Türkiye edebi iliĢkileri, etkilenmeler, farklılıklar karĢılaĢtırmalı edebiyat açısından çok az öğrenilmiĢtir. Ġlk kez tarafımızdan Azerbaycan tezkireciliği kapsamlı bir Ģekilde araĢtırılmıĢ ve "Azerbaycan Tezkirecilik Tarihi" adlı monografi Ģeklinde yayınlanmıĢtır. Bundan sonra XVI. yüzyıldan itibaren oluĢup geliĢen Azerbaycan ve Osmanlı tezkireciliği arasında karĢılaĢtırmalar yapılmıĢtır. Makalede Azerbayan ve Osmanlı tezkireleri arasındakı karĢılaĢtırmayı 5 baĢlık altında değerlendirdik. Azerbaycan tezkirecileri 46, Osmanlı tezkirecileriyse 32 tezkire kaleme almıĢlar. Azerbaycan tezkirecileri eserlerini oluĢtururken tabaka, alfabe, coğrafi, kronolojik vb. prensipleri kullanmıĢlardır. Osmanlı tezkirecileri ise sadece tabaka ve alfabe yöntemini uygulamıĢlardır. Osmanlı tezkirecisi AĢik Çelebi ilk kez eserinde Ģairleri ebced harfleri temelinde sıralamıĢtır. XVII. yüzyıl tezkire yazarı Güfti ise Türk edebiyatında tek manzum tezkiresiyle meĢhurlaĢmıĢtır. Azerbaycan tezkirecileri tezkirelerinin büyük kısmını Farsça kaleme almıĢlar. Türkiye tezkireçileri ise eserlerini Türkçe kaleme almıĢlardır. Osmanlı tezkireleri 60'dan fazla Azerbaycan Ģairi hakkında bilgisi içermesi açısından edebiyatımızın çok önemli kaynaklarındandır.
Alternatif Dilde Özet: There has been an indestructible relationship and two-sided effect between Turkish and Azerbaijani literatures from Medieval Ages until today. Effect between individuals who live different eras and create literary examples, are investigated from different perspectives by comparative literature researchers. It is why Azerbaijani tazkiras were not analyzed systematically; the tazkiras which were written by Azerbaijani and Ottoman writers were not regarded comparatively. We can see just one example which is belong to Assistant Professor Ö.Bayram. In related part of his PhD Dissertation, he compares from some aspects Seyyid Azim Shirvani’s tazkira with Ottoman tazkiras. Literary relations, two-sided effects and differences between Ottoman and Azerbaijani literatures were not the research issue very well according to comparative literature. Firstly, Azerbaijani tazkiras was worked comprehensively by myself and printed as monograph namely “The History of Azerbaijani Tazkiras”. After than we can see the comparative studies between Azerbaijani and Ottoman tazkiras which were birth and grown from 16-th century. The comparison between Ottoman and Azerbaijani tazkiras is regarded in 5 subtitles in the article. Azerbaijani writers of Tazkiras wrote 46 and Ottoman writers wrote 32 tazkiras. In Azerbaijani field, we can see the layer (tabaka), alphabetic, geographic and chronologic principles. On the other hand, Ottoman tazkira writers were used just layer and alphabetic principles. Firstly, Ottoman writer Ashiq Chelebi putted poets in order based on “abjad” letters. Gufti who is the writer of 17-th century was famous with the only tazkira written in verse. Mass of the tazkiras was written in Persian by Azerbaijani authors. But in Ottoman field, tazkiras were written only in Turkish. Ottoman tazkiras are important sources of Azerbaijani literature, just because they include information about more than 60 Azerbaijani poets.

PDF Formatında İndir

Download PDF