Arama

Filtreler

“Çagatay” için 24 makale

Sonuçlar

NEZRALİ’NİN ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE

Farhad RAHIMI

BUGU Dil ve Eğitim DergisiCilt 2023/4, Sayı 1

İran sahasında ‘Alí Şír Nevāyí’nin eserlerini anlamak üzere birçok Çağatay Türkçesi sözlüğü düzenlenmiştir. Bunlardan bir tanesi de Neźr-‘Alí’nin sözlüğüdür. Bu çalışmanın amacı H. 11. yüzyılda İran’da Neźr-‘Alí tarafından Safevi padişahı Şāh Ŝafí Sām Mírzā’nın (hük. H. 1038-1052/1629-1642) buyruğuyla yazılan Çağatay …

FERAĞÎ’NİN ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE

Farhad RAHIMI

BUGU Dil ve Eğitim DergisiCilt 2021/2, Sayı 4

İran sahasında da ‘Alí Şír Nevāyí’nin eserlerini anlamak üzere birçok Çağatay Türkçesi sözlüğü düzenlenmiştir. Bunlardan bir tanesi Ferāġí’nin sözlüğüdür. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmada önce “1642’de İran’da Muģammed bin Żiyā’u’d-dín el-Ģüseyní Ferāġí tarafından Safevi şahı Ŝafí bin Ŝafí adına …

BABUR-NÂME’DE “+GA/DIn” EKLERİYLE BİRLEŞEN ÇEKİM EDATLARININ ANLAM İLİŞKİLERİ ÜZERİNE

Ahmet DINÇ

BUGU Dil ve Eğitim DergisiCilt 2025/6, Sayı 2

Araştırmacıların edatların tarif ve tasnifine çok farklı yaklaşımlar getirmelerinin yanında edatların anlam ilişkilerini, metinde kullanıldıkları bağlam üzerinden değil de kalıplaşmış ifadeler üzerinden belirtmeleri sorun teşkil etmektedir. Çalışmanın Babur Şah’ın Çağatay Türkçesi devresine ait, nesir türde yazdığı ve otobiyografik özellikler arz …

Klasik Sonrası Dönem Çağatay Edebiyatı’nın Doğu Türkistan Sahası Şairlerinden Nevbetî ve Divanı

Hayrettin SAGDIÇ

Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları DergisiCilt 2021/5, Sayı 5

Bu makalede, Klasik Sonrası Dönem Çağatay Edebiyatı’nın Doğu Türkistan sahasındaki en önemli temsilcilerinden biri olan lirik, mutasavvıf şair Nevbetî (1690-1760?) ve divanı ele alınmıştır. Hotenli Nevbetî, Doğu Türkistan tarihinde Hocalar Devri olarak bilinen dönemde yaşamıştır. Klasik Uygur edebiyatı tarihi kaynaklarında, …

PDF

ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜKLERİ BİBLİYOGRAFYASI

Farhad RAHIMI

Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) DergisiCilt 2018/7, Sayı 1

Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci dönemi olan Çağatay Türkçesi, Doğu Türklerinin 15. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılmaya devam eden yazı dilidir. Nevayi'nin ölümünden sonra, genellikle onun eserlerinin kolayca okunması için, İslam dünyasının her bir köşesinde çeşitli sözlükler yazılmaya başlandı. Genellikle …

PDF

İRAN KİTAPLIKLARINDA BULUNAN ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜKLERİ

Farhad RAHIMI

Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) DergisiCilt 2017/6, Sayı 4

Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci dönemi olan Çağatay Türkçesi, Doğu Türklerinin 15. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılmaya devam eden yazı dilidir. Nevayi'nin ölümünden sonra, onun eserlerinin kolayca okunması için, İslam dünyasının her bir köşesinde çeşitli sözlükler yazılmaya başlandı. Genellikle Osmanlı …

PDF

Çağatay Türkçesinde Bazı Fiillerde Çok Anlamlılık, Kılınış ve Kiplik

Serpil Soydan

International Journal of Languages' Education and TeachingCilt 2018/6, Sayı 1

Dil, duygu ve düşüncenin yansımasıdır. Konuşur, bu his ve fikirleri dışa aktarırken pek çok sözcük türü kullanır. Bu sözcük türlerinden en önemlisi de cümlenin temelini teşkil eden fiillerdir. Fiiller, oluş, kılış, kılınış ve durumları zamana, mekâna bağlı olarak bildiren sözcük …

PDF

CENGİZNAME ELYAZMALARININ DİLİ ÜZERİNE

Bilal YÜCEL

Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) DergisiCilt 2018/7, Sayı 1

Cengiz Han’ın efsanevi hayatını ve soyağacını anlatan eserler “Cengizname” adıyla meşhur olmuştur. Cengizname elyazmaları kütüphanelerde Defter-i Çiŋgiz-nāme, Dāstān-ı Nesl-i Çiŋgiz Ḫān, Ceŋgiz-nāme, Ḳıṣṣa-yı Çiŋgiz Ḫān, Şecere-yi Çiŋgiz Ḫān, Moŋġoldıŋ Kupiya Sejiresi... gibi değişik adlarla yer almaktadır. Türkiye dışındaki kütüphanelerde kırktan …

PDF

ÇAĞATAY TÜRKÇESİ ESERLERİNDEN GARİP SENEM ŞAH (Dil İncelemesi - Metin - Aktarım)

Ümit Eker

Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) DergisiCilt 2017/6, Sayı 4

Garip Senem Şah Hikâyesi Anadolu ve Türkistan’da asırlar boyu söylenegelmiş ve bugüne kadar ulaşmıştır. Hikâyenin bu denli sevilip benimsenmesi, Türk dünyasının değişik bölgelerinde farklı varyantların oluşmasına neden olmuş, bunlar zaman zaman yazıya geçirilmiş, hatta bu metinler üzerinden tiyatro, opera, bale …

PDF

RAHATÜ’L-ĶULUB

Ünal ZAL

Uluslararası Uygur Araştırmaları DergisiCilt 2016/7-legacy-2745, Sayı 7

In this article, the nineteenth chapter of Rahatü’l-Ķulub which carries the recent Chagatai language properties and which took part in the work entitled Literary Texts From Kashghar which was prepared by the Sweden Turcologist Gunnar Jarring and published in the …

PDF

“MÜŞTEREK ORTA ASYA TÜRKÇESİNİN KARIŞIK DİLLİ ESERLERİNDEN” REVNAKU’L-İSLÂM’IN DİL ÖZELLİKLERİ

Yrd. Doç. Dr. Mehmet DEMIR

Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler DergisiCilt 2012/10, Sayı 1

Revnaku’l- İslâm is a work of Central Asian common Turkic language. It reflects the characteristics of Chaghatai Turkish and Turkmen Turkish. The reason for its populiarity among Turkic peoples is this multy-language peculiarities. Although it is a didactic work, its …

PDF

Mecâlisün Nefâyis’in İki Nüshasının Söz Varlığı Açısından Karşılaştırılması Üzerine

Hanife Gezer

Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) DergisiCilt 2012/1, Sayı 1

Nevâî, çeşitli tür ve konularda eserleri olan, verimli, kendi devrine ve kendinden sonraki devirlere tesir etmiş, Türk edebiyatının en büyük şahsiyetidir. Türkiye ve Türkiye dışındaki kitaplıklarda pek çok yazma nüshası bulunan Türkçe ilk şairler tezkiresi olan Mecâlisü’n – Nefâyis, Batı …

PDF