image.jpg

Derginin Adı: Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
Cilt: 2026/1
Sayı: 55
Makale Başlık: Sözlü Çeviri Alanında Nitel Yaklaşımlarının Yöntemsel Tutarlılığı Üzerine Bir İnceleme
Makale Alternatif Dilde Başlık: A Study on the Consistent Application of Qualitative Approaches in Interpreting Studies
Makale Eklenme Tarihi: 25.06.2026
Okunma Sayısı: 0
Makale Özeti: Bu çalışmada, sosyal bilimler alanında tercih edilen nitel araştırma yaklaşım ve yöntemlerinin sözlü çeviri araştırmalarında artan biçimde kullanılmasına işaret eden yöntemsel bir yönelim değişikliği incelenmiştir. Diğer disiplinlerden alınan kuram ve yöntemlerin, sözlü çeviri biliminin disiplin içi araştırma nesnesine uyarlanmadan kullanılmasının sınırlı bir bilgi artışı sağlayacağı varsayımıyla, nitel araştırma yöntemlerinin bu alanda ne ölçüde uygun şekilde uygulandığı araştırılmıştır. Çalışmanın veri materyalini 1997-2023 yılları arasında Türkiye’de Yükseköğretim Kurulu (YÖK) veri tabanında kayıtlı sözlü çeviri alanında yapılan yüksek lisans ve doktora tezleri oluşturmaktadır. Bu doğrultuda belli alansal anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmış ve 53 yüksek lisans ve doktora tezi belirlenmiş, ancak 33 çalışma incelemeye dâhil edilmiştir. Çalışmanın kapsamı doğrultusunda tespit edilen tezler Atlas.ti9 veri analiz yazılımını kullanılarak yapılandırılmış nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, incelenen çalışmaların yalnızca sınırlı bir kısmının, belirlenen araştırma yaklaşımına uygun yöntemleri tutarlı bir şekilde uyguladığını ortaya koymuştur. Bu durum, bilimsel çalışmalarda geçerlilik ve güvenirlik ölçütlerinin sağlanabilmesi için, nitel yöntemlere dair derinlemesine bilgi sahibi olunmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Yöntemin sözlü çeviri araştırmalarında tutarlı uygulanmasının veya uygulanmamasının nedenleri ve çözüm önerileri getirilmiştir.
Alternatif Dilde Özet: The study examines the paradigm shift regarding the inclusion of qualitative research approaches and methods preferred in the social sciences in interpreting research. Based on the assumption that theories and methods borrowed from other disciplines will contribute only limited knowledge unless they are adapted to the intra-disciplinary research object of interpreting studies, the study investigates to what extent qualitative research methods have been appropriately applied in this field. The data material consists of master’s and doctoral theses in interpreting, registered in the database of Council of Higher Education (YÖK) in Türkiye between 1997 and 2023. Accordingly, a search was conducted using specific field-related keywords, identifying 53 master’s and doctoral theses, of which 33 were included in the analysis. These were evaluated using a structured qualitative content analysis method, supported by the data analysis software Altas.ti9. The finding reveals that only limited number of the analyses studies consistently apply methods appropriate to the selected research approach. This underscores the necessity of having in-depth knowledge of qualitative methods in order to meet validity and reliability criteria in scientific research. The study also present reasons for the consistent or inconsistent application of the method in interpreting research and proposes possible solutions.

PDF Formatında İndir

Download PDF