Osmanlı Devleti’nde Askerî İstihbarat (1864-1914)

Askerî istihbaratın Avrupa’da temelleri 19. yüzyılda atılmıştır. Prusya askerî istihbarat yapılanmasını hayata geçiren ilk devlettir. Osmanlı Devleti’nde dış askerî istihbarat alanında ilk ataşemiliter ataması 1864 yılında Paris sefareti hizmetine olmuştur. Dış istihbaratta ataşemiliterlerin yanında zamanla ataşenevaller ve şehbenderler de görev almıştır. Ataşemiliterler için ilk talimatname 1883 yılından itibaren Osmanlı Ordusu’nda umum müfettişi olarak görev alan Alman General von der Goltz Paşa tarafından hazırlanmıştır. Osmanlı Devleti’ne ataşemiliterler tarafından en fazla dış istihbarat raporu Rusya ve Bulgaristan Emareti için gönderilmiştir. Osmanlı dış istihbaratı 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı, Balkan Savaşları ve Trablusgarp Savaşı öncesinde raporlar göndermiştir. Avrupa ülkeleri ordu ve donanmalarının, silah ve mühimmat gelişimleri ile sahip oldukları teknolojiler de dış askerî istihbarat tarafından yakından takip edilmiştir.