SİYASAL SÖYLEMDE TERSİNLEME

Öz: Tersinleme, (fr.ironie) “söylediklerimizle, düşündüklerimizin tersini
söylediğimiz, söylerken de karşmzdakini gülünç duruma düşürdüğümüz
ve hatta küçük düşürdüğümüz bir sözbilim betisidir”. Örtük bir söylem
biçimi olan tersinleme oldukça sk kullanlan bir söylem biçimidir. Çünkü
karşmzdakine, söylediklerimizi üstü örtük biçimde söylemek, onda daha
büyük bir etki yapar ve o’nun söylediklerimize inanmasn kolaylaştrr.
Diğer yandan, tersinleme söylemi, birden fazla sözceleme öznesini içeren
çok sesli bir sözceleme biçimidir. Bu nedenle, çalşmamzda, tersinleme
olgusunu, önce edimbilimsel, sözcelemsel, sözbilimsel ve mizahi bir dil
olgusu olarak, siyasal söylemde nasl kullanldğn inceleyecek,
“tersinlemeli söylem siyasal söylemde neden ve nasl kullanlr?
Söylediklerimizi karşmzdakini inandrmada ne tür bir rol
oynamaktadr?” sorularna yant arayacağz. Bu nedenle, çalşmann bir
diğer amac da, tersinleme söyleminin, “karşmzdakini inandrmada
ortaya koyduğumuz, her türlü söylemsel stratejiler ve akl yürütme
yollar” olarak tanmlayabileceğimiz gerekçelendirme (fr.argumentation)
söylemindeki rolünü incelemektir. Çalşmamzn bütüncesini, ülkemizde,
31 mays 2013 tarihinde, İstanbul taksim-gezi parknda ağaçlarn
kesilmesi ile başlayan ve tüm yurdu kapsayan ve gezi olaylar olarak
bilinen protesto gösterileri srasnda, T.C. Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan ve Ana muhalefet Partisi ve CHP lideri Kemal Klçdaroğlu’nun,
11 haziran 2013 ile 25 haziran arasnda mecliste yaptklar grup
konuşmalar oluşturacaktr. Çalşmamz büyük ölçüde sözcelemsel,
edimbilimsel ve sözbilimsel kuram ve ilkelere dayanacak, Kerbrat-
Orrechioni, Charaudeau, Berrendonner gibi dilbilimcilerin
çalşmalarndan yararlanlacaktr.