PETER ACKROYD’S CHATTERTON: HISTORY VS FICTION

Öz: Postmodern kuram tarihi geçmişin imgesel yorumu olarak görür ve
tarih yazmnn kurgu yazmyla ayn evrelerden geçtiğini öne sürer.
Tarihçi tpk bir roman yazar gibi geçmiş olaylardan (açk açk belirtmiş
olduğu ya da gizil tutttuğu) amacna yönelik hizmet edenleri seçerken
okuyucuya iletmek istediği mesajla örtüşmeyen ksmlar eler. Seçmiş
olduğu bu olaylar ideolojik bağllklarn göz önünde bulundurarak öznel
şekilde yorumlar, hayal gücünü devreye sokarak olaylar arasndaki
boşluklar doldurur ve anlaml bir bütün oluşturur. Bu bakmdan, tarihin
geçmiş gerçekliği olduğu gibi yansttğ söylenemez ve dolaysyla bu
durum tarihin tarafszlk iddialarn ortadan kaldrr. Peter Ackroyd,
Chatterton (1987) adl romannda tarihçilerin kullanmakta olduğu bu
yönteme oldukça benzer bir yöntem benimser. Ackroyd, ünlü şair Thomas
Chatterton’n biyografisindeki boşluklardan yola çkarak bu boşluklar -
birçoğu yazarn resmi biyografisi ile çelişen- hayali olaylarla doldurur ve
yazarn hayatn kurgusal bir hikâyeye dönüştürür. Yazar, romannda bir
yandan şairin kurgusal hayat öyküsünü yazarken, diğer yandan da
tarihyazm sürecini gözler önüne sererek okurlarnn tarih ve kurgu
arasnda gittikçe kaybolan o ince çizginin farkna varmalarn amaçlar. Bu
bağlamda, bu makale Ackroyd’un Chatterton romann temel alarak tarih
yazm ve kurgu yazm arasndaki benzerlikleri irdelemeyi ve ilgili
roman Linda Hutcheon’n “tarihyazmsal üstkurmaca” kavram
çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadr.