Almanca Neden Bildiren Von Edatının Türkçe Karşılıklarıyla Kıyaslanması

Bu çalışmada Almanca neden bildiren von edatının Türkçe karşılıkları ile kıyaslaması Herdtfelder ve Maienborn’un 2015 yılında yayınladıkları çalışmaya dayanarak semantik açıdan ele alınmıştır. Almanca neden bildiren von edatının Türkçe karşılıkları olan ablatif (-dan) ve dolayı edatı Türkçe kaynaklarda ve yabancı kaynaklarda dilbilgisi açısından ele alınmış fakat semantik açıdan ele alınmamıştır. Bu sebeple neden bildiren ablatif (-dan) ve dolayı edatını dilbilgisi açısından ayırmak mümkünken, semantik açıdan ayırmak mümkün değildir. Bu çalışmanın amacı Türkçe’ deki bu iki form (dolayı/-dan) arasındaki anlamsal (semantik) boşluğu doldurabilmektir. Herdfelder ve Maienborn’ a (2015) göre Almanca’ da von edatının ek fiil (Kopula-sein) ile kullanılan durumsal okuma şekli(eventive Lesart) ve olaysal okuma şekli (stative Lesart) olmak üzere iki farklı okuma şekli vardır. Çalışmanın odak noktasında, Almanca neden bildiren von edatının Türkçe karşılıklarının (ablatif (-dan) /dolayı) her iki okuma şekli için de kullanıp kullanılamadığı ve eğer kullanılabiliyorlarsa bu iki Türkçe formdan hangisinin hangi okuma şeklinde daha kabul edilebilir olduğu soruları yer almaktadır. Çalışmada Almanca neden bildiren von edatının Türkçe karşılıklarını anlamlandırabilmek amacıyla iki farklı anket çalışması uygulanmıştır. Sonuç olarak iki okuma şeklinde (durumsal/olaysal) ablatif (-dan) ve dolayı edatı arasında anlamsal bir fark gözlemlenmiştir.