Hakikat’i Romanla Hayal Etmek: Hayal ve Hakikat’te Karşılıksız Aşkın Histerik Eleştirisi

Yenileşme devri Türkçe edebiyatın iki yazarlı ilk metni/romanı
olan Hayal ve Hakikat (1892); yazarları/anlatıcılarının çeşitliliği, türler
arasılığı/melezliği, toplumsal cinsiyet söylemleri ve “okur”u merkeze
alan tavrıyla modern edebiyat tarihinde önemli bir yerde durmaktadır.
Metinde anlatılan hikâyeyle “aşk” ve “evlilik” kavramının o zamana
kadar hiç yapılmadığı bir şekilde tartışılarak ele alınması ve bunun
“Türk” romanının görece erken bir döneminde yapılması dikkate değerdir.
Bu nedenlerle romanı, üretildiği dönemin tarihsel ânından koparmadan
Türkçe edebiyatın tarihi, Osmanlı-Türk modernleşmesinin refleksleri,
dönemin edebiyat kamusu ve teşhir ettiği cinsiyet söylemleri açısından
irdelemek önemli görünmektedir ki bu da yazının amacını teşkil etmektedir