Mekân ve İnsan: Gelibolu ve Barbaros Hayreddin Paşa (Osmanlı Devleti’nin Akdeniz Hâkimiyeti)

Osmanlı Devleti’nin hem karada hem de denizde yürüttüğü faaliyetlerin,
bir mekânın (Gelibolu) ele geçirilmesiyle ve bir insanın (Barbaros Hayreddin
Paşa) devletin hizmetine alınmasıyla nasıl ivme kazandığı, karada ve denizde
bölgesel ölçekte verilen mücadelenin nasıl da küresel bir mahiyete taşındığı makalemizde
ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu ana düşünce kapsamında; jeostratejik
bir konumda yer alan Gelibolu’nun Osmanlı donanmasının merkez
üssü olarak yüzyıllar boyunca kullanılması “mekânın” devletin askerî, siyasî ve
idarî politikasında ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Aynı şekilde, kazanılan
zaferlerin, genişletilen sınırların, bir coğrafyadaki (Kuzey Afrika ve Akdeniz)
hâkimiyetin “nitelikli insan” unsuruna bağlı olduğu Barbaros’un Osmanlı
hizmetine girmesiyle daha iyi anlaşılmıştır. Bir mekân olarak “Cezâyir-i Bahri
Sefîd” eyaleti ve bu mekâna anlam katan bir “insan” olarak Kaptan-ı Derya
Barbaros Hayreddin Paşa Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki hakimiyetini sağ-
layan iyi “mekân” ve seçilen doğru “insan” başarıyı kaçınılmaz hale getirmiştir.
Çalışmamızdaki tüm veriler mekân ve insan merkeze alınarak kullanılacaktır.