Fen Ders Kitaplarında Sunulan Bilim İnsanlarının Basmakalıp Bilim İnsanı İmajı Açısından Değerlendirilmesi

2015 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt 2014/33, Sayı 2

İngilizce öz

Bu çalışmanın amacı ortaokul beş, altı, yedi ve sekizinci sınıf fen ders kitaplarında sunulan
bilim insanı imajlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada ortaokullarda Milli
Eğitim Bakanlığı tarafından ders materyali olarak kullanılması onaylanan ve okullarda
kullanılan dört kitap incelenmiştir. Bu kitaplar Milli Eğitim Bakanlığı’nın internet sitesinden
indirilmiştir. İnternet sitesinde altı, yedi ve sekizinci sınıf Fen ve Teknoloji ders kitaplarından
birer örnek olduğundan bu kitaplarda herhangi bir seçime gidilmemiştir. Fakat internet
sitesinde beşinci sınıflar için iki farklı yayınevi tarafından basılan Fen Bilimleri ders kitabı
olduğundan, bu kitaplardan Milli Eğitim Basımevi’nin kitabı amaçlı olarak seçilmiştir.
Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden doküman inceleme yaklaşımı kullanılmıştır. Bu
teknik doğrultusunda dört kitap analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kitaplarda sunulan
bilim insanı figürlerinin sayıca orantısız olduğu ve bazı bilim insanlarının birden fazla kitapta
sunulduğu bulunmuştur. Ayrıca kitaplarda sunulan bilim insanlarının çoğunluğunun Avrupa
kökenli, erkek ve orta çağ ve eski yunandaki kalıplaşmış bilim insanı figürleri olup hayat öyküsü
verilen bilim insanı sayısının da çok az olduğu bulunmuştur. Bu çerçevede kitaplarda bayan,
farklı kültürden ve hayat öyküsü olan bilim insanlarının sayısının artırılması gerektiği
düşünülmektedir. Bunun yanında Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin bayan ve farklı kültürden
bilim insanlarının hayat öyküleriyle öğretim ortamlarını desteklemeleri gerektiği ileri
sürülebilir.

Anahtar kelimeler