Program Geliştirmenin İlk Basamağı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde İhtiyaç ve Durum Analizi

Yabancı dil olarak Türkçe Öğretimini (YDTÖ) temelleri henüz yeni kurulan bir disiplin
olarak ele aldığımızda, öncelikle öğrencilerin ve öğretmenlerin görüşleri ışığında öğrenci ihtiyaçlarını belirlemek, öğrencilerin eğitim ortamına etkin katılımlarını sağlayabilmek açısından önemlidir. Böylece öğrencilerin dil ihtiyaçlarını gidermeye dönük etkili bir eğitim programı geliştirilebilir. Fakat programının tasarlanması ve uygulamaya konulması ile ilgili dış unsurlar
da mevcutur. Yani mevcut durumun da analiz edilmesi gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında
bu çalışmada Taba-Tyler’ın program geliştirme modelinin ilk adımı olan “ihtiyaçları belirleme”
parametresinden yola çıkılmıştır. “Bütüncül tek durum” deseninin kullanıldığı mevcut durum
çalışmasının amacı, Yabancı Dil olarak Türkçe (YDT) öğrenenlere yönelik etkili bir program geliştirmenin ilk basamağı olan ihtiyaç ve durum analizlerinin nasıl yapılacağını göstermektir.
Sonuç olarak, Türkçe Öğretim Merkezi’nde (TÖMER) YDT öğrenen 40 genç-yetişkin öğrenci
üzerine yapılan gözlemlerden, öğrencilerin anketlere ve bir açık-uçlu soruya vermiş olduğu cevaplardan ve YDT öğreten iki öğretmenle yapılan görüşme sonuçlarından elde edilen nitel ve nicel veriler ışığında YDT öğrenen öğrencilerin ihtiyaçlarındaki çeşitlilik ortaya çıkarılmıştır. Bu sonuçlar dikkate alındığında YDTÖ üzerine program geliştirenlerin öğrenci ihtiyaçlarındaki çeşitliliği dikkate alarak program geliştirmeleri gerekmektedir. YDTÖ olarak isimlendirilen bu yeni disiplinin temelleri ancak böyle kurulabilir. Bu çalışmanın sonuçlarından hareketle YDTÖ programı geliştirenler için bazı öneriler geliştirilmiştir.