‘İNSANİ GELİSME’ VE TÜRKİYE

Arastırmanın Temeli: Gelisme ekonomisinde ‘ekonomik’ kalkınma anlayısı gelir ve
ekonomik veriler üzerinden gelismeyi tanımlar ve ölçerken,’insani’ gelisme anlayısı kalkınmanın
merkezine insanı koyar ve bireylerin yasam kalitelerinin yükseltilmesine odaklanır.
Arastırmanın Amacı: Bu çalısma öncelikle ‘insani gelisme’yi düsünsel ve felsefi temelini
olusturan ‘yapabilirlik yaklasımı’ çerçevesinde açıklamayı amaçlamaktadır. Çalısmanın diger amacı
ise Türkiye’nin insani gelisme açısından uluslararası konumunu ve yıllar içinde gösterdigi
performansı degerlendirmektir.
Veri Kaynakları: nsani gelisme yaklasımının felsefi temelini olusturan ‘yapabilirlik
yaklasımı’ ve nsani Gelisme Raporlarında Türkiye’nin insani gelisme egilimi incelendi.
Tartısma ve Sonuçlar: nsani gelisme raporları Türkiye’nin düzenli ancak dengesiz bir
gelisme egilimi içinde oldugunu göstermektedir. Ayrıca, Türkiye orta gelisme kategorisinde bir
ülkedir ve aynı ve /veya daha alt gelir düzeyinde ülkelerle karsılastırıldıgında egitim ve okullasma
endeks degerleri daha düsüktür. Bu bulgular insani gelismislik alanında, Türkiye’nin gelir boyutunun
güçlü, bilgi boyutunun zayıf oldugunun göstergeleridir.
Hızlı gelisen ülkeler arasında yer almakla birlikte Türkiye yüksek insani gelisme
kategorisindeki ülkeler arasına girememistir. Gelecege dönük politikalarda yüksek insani gelisme
düzeyine erismek bir hedef olarak tanımlanmalı, ayrıca okur-yazarlık ve okullasma oranlarında
yüksek endeks degerleri elde edebilmek için egitim alanındaki yatırımlara öncelik ve agırlık verilmelidir.